Publikacje

Naruszenie autorskich praw osobistych

 

Naruszenie autorskich praw osobistych można rozpatrywać w kategorii odpowiedzialności cywilnej oraz karnej:

 

Odpowiedzialność cywilna

  1. Prawo autorskie osobiste objęte jest ochroną na podstawie przepisów ustawy prawo autorskie. Jeśli dojdzie do złamania, czy chociaż naruszenia tych praw, twórca ma prawo żądać:

    • zaniechania działania, związanego z łamaniem prawa autorskiego osobistego;
      Żądanie zaprzestania działań naruszających prawo autorskie osobiste może mieć miejsce w momencie, gdy stan naruszenia trwa oraz w przypadku gdy już ustał, ale istnieje nadal realna możliwość powtórzenie bezprawnych działań lub gdy ma miejsce uzasadniona obawa, iż zostały poczynione przygotowania do naruszenia praw autorskich osobistych twórcy.
       
    • usunięcia skutków naruszenia;
      Usunięcie skutków naruszenia (tj. aktywnego i widocznego bezprawnego działania sprawcy) może przybrać różne formy, najpopularniejszą jest złożenie stosownego oświadczenia w formie przeprosin przez osobę, która dopuściła się złamania prawa (koszty związane z publikacją takiego ogłoszenia ponosi sprawca). Możliwe jest również zamiast ww. oświadczenia podanie do publicznej wiadomości części lub całości wydanego przez sąd orzeczenia w sprawie. Warto pamiętać, że miejsce umieszczenia takich przeprosin (treści orzeczenia) powinno być adekwatne do formy i miejsca naruszenia prawa.
       
    • jeżeli naruszenie było zawinione, sąd może przyznać twórcy odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub (na żądanie twórcy) zobowiązać sprawcę, aby uiścił odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez twórcę cel społeczny;
      Powyższe roszczenie finansowe może zostać zasądzone przez sąd tylko, wtedy gdy naruszenie autorskich praw osobistych było zawinione, co oznacza, że podmiotowi naruszającemu te prawa można przypisać winę (nieumyślną lub umyślną).
       
  2. W przypadku gdy naruszeniu autorskich praw osobistych towarzyszy wyrządzenie twórcy szkody majątkowej, może on stosownie z dyspozycją przepisu art. 24 § 2 k.c. domagać się naprawienia szkody na zasadach ogólnych (tj. art. 415 k.c. i n. - odpowiedzialność deliktowa). Jednakże wtedy należy przed sądem wykazać winę (umyślna lub nieumyślną) w działaniu sprawcy w popełnieniu czynu niedozwolonego, powstanie szkody po stronie twórcy oraz związek przyczynowy między powstałą szkodą a czynem niedozwolonym.
     
  3. Ochrona praw autorskich osobistych może być również realizowana również po śmierci twórcy, gdyż jak to zostało wskazane wcześniej nie podlegają one ograniczeniom czasowym. Zgodnie z ustawą pr. aut. legitymowani biernie do ochrony autorskich praw osobistych po śmierci twórcy, z zastrzeżeniem braku odmiennej woli twórcy, są:
    • małżonek (a w jego braku kolejno: zstępni, rodzice, rodzeństwo, zstępni rodzeństwa);
       
    • stowarzyszenie twórców właściwe ze względu na rodzaj twórczości;
       
    • organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, która zarządzała prawami autorskimi zmarłego twórcy;

 

Odpowiedzialność karna

Ustawa pr. aut. w przypadku naruszenia autorskich praw osobistych przewiduje również odpowiedzialność karną dla sprawcy. Wyróżnić można dwa rodzaje czynów zabronionych:

      1. dotyczący plagiatu – kradzieży własności intelektualnej, polegającej na przywłaszczeniu sobie autorstwa cudzego utworu (całości lub części) oraz wprowadzeniu w błąd co do autorstwa cudzego utworu,
         
      2. dotyczący rozpowszechniania cudzego utworu bez podania nazwiska lub pseudonimu twórcy.

Art. 115 ust. 1 pr. aut.: kto przywłaszcza sobie autorstwo albo wprowadza w błąd co do autorstwa całości lub części cudzego utworu albo artystycznego wykonania, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.

Artykuł 115 ust. 2 pr. aut. dalej definiuje zaś dalej, iż tej samej karze podlega również, kto rozpowszechnia bez podania nazwiska lub pseudonimu twórcy cudzy utwór w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, artystyczne wykonanie albo publicznie zniekształca taki utwór, artystyczne wykonanie, fonogram, wideogram lub nadanie.

 

 

Powrót...
Copyrights 2012 - 2018 Rafał Biernacki - Kancelaria Adwokacka - Warszawa
Projekt i wykonanie: AD-VISIONS