Publikacje

Rozwód a obowiązek alimentacyjny między małżonkami

 

Małżonkowie w trakcie trwania małżeństwa obowiązani są do przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny, a wraz z rozwiązaniem małżeństwa może powstać między nimi roszczenie alimentacyjne.

 

Zwykły obowiązek alimentacyjny

Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 60 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 5 marca 1964 roku, Nr 9, poz. 59) (dalej: „Ustawa”) „Małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego”.

Powyższe oznacza, że roszczenia alimentacyjnego tzw. zwykłego może domagać się małżonek:

  1. rozwiedziony,
     
  2. nie uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia,
     
  3. będący w niedostatku,
     
  4. w zakresie obowiązku alimentacyjnego obejmującego środki utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom, w tym możliwościom zarobkowym i majątkowym małżonka zobowiązanego.

 

Małżonek nie uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia jest wtedy, gdy wyrok rozwodowy wskazuje, iż oboje małżonkowie ponoszą winę rozkładu pożycia, żaden z małżonków nie ponosi winy rozkładu pożycia, gdy sąd zaniechał w wyroku orzekania o winie lub rozwód orzeczono z wyłącznej winy drugiego małżonka.

Przez niedostatek należy rozumieć sytuację w której rozwiedziony małżonek nie jest w stanie własnymi siłami zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb w całości lub w części. W tym miejscu warto przytoczyć orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2000 roku, zgodnie z którym w niedostatku pozostaje nie tylko taki uprawniony, który nie dysponuje żadnymi środkami utrzymania, ale także taki, którego usprawiedliwione potrzeby nie są w pełni zaspokojone (sygn. akt: I CKN 226/00).

Środki utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom, w tym możliwościom zarobkowym i majątkowym małżonka zobowiązanego są świadczenia, które stanowić mogą świadczenia pieniężne płatne cyklicznie w określonej wysokości zapewniającej normalne warunki życiowe dla małżonka uprawnionego.

 

Obowiązek alimentacyjny małżonka uznanego za wyłącznie winnego rozkładu pożycia

W przypadku, gdy małżonek rozwiedziony za wyłącznie winnego rozkładu pożycia w zakresie roszczeń alimentacyjnych zastosowanie będzie miał art. 60 § 2 Ustawy, zgodnie z którym: „Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku”.

Powyższe oznacza, że:

  1. roszczenia alimentacyjnego może domagać się małżonek niewinny rozkładu pożycia małżeńskiego, w przypadku gdy drugi małżonek został uznany za wyłącznie winnego,
     
  2. rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego,
     
  3. małżonek winny zobowiązany jest do przyczyniania się do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego,
     
  4. małżonek niewinny nie musi pozostawać w niedostatku.

 

Wyrok rozwody ma zwierać informację, że jeden z małżonków jest wyłącznie winny rozkładu pożycia, a drugi jest niewinny.

Analizując pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego należy porównać sytuację, w jakiej małżonek niewinny znajdzie się po rozwodzie, z sytuacją, w jakiej by się znajdował, gdyby pożycie małżonków funkcjonowało normalnie (SN z 28 października 1980 r., III CRN 222/80).

Przyczynianie się do zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego mieści się między granicą, poniżej której istnieje już niedostatek, a granicą, której przekroczenie byłoby zrównaniem stopy życiowej obojga małżonków (SN z 28 października 1980 r., III CRN 222/80).

 

 

 


Powrót...
Copyrights 2012 - 2018 Rafał Biernacki - Kancelaria Adwokacka - Warszawa
Projekt i wykonanie: AD-VISIONS